Mevlana Celaleddin Rumi arkasında pekçok eser bırakmıştır ve her birinin edebiyat dünyasındaki klasikler arasında yeri vardır. Bunlardan üçünü kısaca görelim.

Mesnevi

Mistisizm üzerine didaktik bir eser. Mesnevi 27500 mısradan meydana gelmiştir. Mesneviyi tercüme eden ve 6 kitap halinde kaydeden Ankaralı Rasuhi İsmail Dede 7ci kitabı bulmuş ve üzerinde çalışmaya başlamış olmasına rağmen yapılan bir araştırmaya göre onun Mevlana'nın Mesnevisi ile hiç bir ilişkisi olmadığı açıklık kazanmıştır. Dünya edebiyatındaki şaheserler arasında yeri olan Mesnevi "Mesnevi-i Manevi", "Mesnevi-i Şerif" ve "Mesnevi-i Mevlevi" olarak bahsi geçer.

Divan-ı Kebir

Bu eser Mevlana'nın ruba'ilerini (dörtlük) ve lirik şiirlerini bir araya toplamıştır. Bu eser Türkiye'nin dışında Doğu Ülkelerinde "Divan-ül-Şems-il- Hakayık" olarak bilinir. Bunun nedenide şiirlerinin pek çoğunun sonunda Mevlana kendi ismi veya soy adı yerine Tebrizli Şems adını kullanmasıdır.

Fihi Ma Fih

Bu eser Mevlana'nın derslerde veya çeşitli topluluklarda söylediklerinin bir araya toplanması ile oluşturulmuştur. Mevlana'nın bu konuşmalarının oğlu Sultan Veled tarafından toplanmış olmasının ihtimali büyüktür. Konu Başlıklarına göre ayrılmış olan bu kitapta Mevlana kendisine sorulan sorulara kuran ve peygamberin söyledikleri doğrultusunda yanıt verir ve o devrin ileri gelenlerine sorular yöneltirdi.

Derviş Merasimleri

Mevlana Celaleddin'in ölümünden sonra onun dünya hakkındaki görüşlerini, insan sevgisi'ni ve felsefesini benimseyenler kısa zamanda yayılan Mevlevi tarikatını kurdular. Mevlana'nın oğlu Veled Çelebi liderliğinde kurulan bu tarikatın amacı sevgiyi, barışı ve kardeşlik duygusunu insanlar arsında ayırım yapmamayı özendiricidir. Organize edilen "Sema ayinleri" (derviş ayinleri) nin amacı, bir bakıma, Mevlana'nın felsefesini hayata geçirmekti.

Başlangıcından günümüze kadar Mevlevi inancı müzik ile iç içedir. "Ney", "kudüm" ve "sankur" gibi hiç te küçümsenmeyecek klasik müzik aletleri gibi müzik enstrümanları kullanılmıştır. Dervişler "sema" da bu müzik eşliğinde dans ederler. Sema'nın esas temeli insanların Allah'tan geldiği ve tekrar ona döneceği fikrine konsantre olur. Semada bulunan dervişler Allah'tan aldıkları sağ ellerini cennete, sol ellerini de toprağa doğru yönlendirerek bu fikri ifade ederler. Sema artan müzik temposu ile hızlandıkça dervişlerin süratleri de artar ve yelpaze gibi semazenlerin eteklerinin açılması ile insanlığa bolluğun dağıtıldığını sembolize eder. Sema esnasında semazenler gözleri kapalı, başları hafifçe bir tarafa yatmış olarak kendilerinden geçerler. "Şeb-i Arus" törenleri ve sema gösterileri kendi başlarına birer artistik eser olup, tüm dünya insanlarının Konya'ya akın etmelerine neden olurlar. Özellikle turistlerin büyük ilgi gösterdikleri bu törenler insanlar arasında kardeşlik, sevgi ve dostluğu içeren bir atmosfer sağlar. Sema ayininden önce dervişler ayin yapacakları yerin ortasına geleneksel giysileri ile gelirler. Semaya başlamaları için "pir" veya "şeyh" denen tarikat liderlerinden birinin elini alması gerekir. Kolları gögüslerinin üzerinde kavuşmuş olarak dervişler "pir"lerinin önüne gelirler ve elini alırlar. "Pir" sema gösterisi için izin verdiğini dervişin ensesini öper ve izni alan derviş ayaklarının ritmik hareketleri ile semaya başlarlar. İlk önce kollarını iki yana açarlar. Sağ elin avuç içi cennete doğru sol elin avuç içi de toprağa doğru çevrilir. Bu şekilde dönüş başlar ve çok geçmeden hareketler hızlanır. Kısa bir zaman sonra derviş huşu haline geçer, kendini aşar ve aklı durduran bir dönüş tarzında kalır.

. Dönen Dervişler

. Belh'ten Konya'ya

. Tirmizli Adamdan Tebrizli Şems'e

. Yolların Yeniden Ayrılması

. Mevlana'nın Ölümü

. Mevlana'nın Bazı Eserleri