Mevlana 1207 yılında Horasan'ın Belh şehrinde doğdu. Babası "Ulema Filozof Doktor, Sultanlar Sultanı olarak bilinen Sahaeddin Velah Veled idi ve Belh ile Horasan'da bilgisinin derinliği ve sağlam ahlakı ile ünlü idi. O, insanların aydınlanması için çok büyük çaba sarfetmiştir. Mevlana 5 yaşında iken doğudan Moğol tehlikesi ortaya çıktı. Bunu gören Bahaeddin Veled, diğer pek çok ulema gibi Belh'ten ayrılmak zorunda kaldı. Baştan beri Mekke'ye hac'ca gitmeyi düşündüğünden ailesi ile birlikte Bağdat'a doğru yola koyuldu. Nişabur şehrine vardıklarında Bahaeddin'in ününü duymuş olan Feridüddin Atar onu ziyarete geldi. O zaman Mevlana halen çocuktu fakat Atar ona "Eşraname" adlı bir kitap hediye etti. Hikayeye göre Mevlana bu kitabı yanından hiç ayırmadı.

Bahaeddin Veled ve ona eşlik edenler kutsal yerleri ziyaret etmeden önce Bağdat'ta 3 gün kaldılar, geri dönüşlerinde Şam'dan geçtiler Erzurum'a, Akşehir'e geldiler ve sonunda Larende'ye (Modern Karaman) gelip orada 7 gün kaldılar. 18 yaşına basınca Mevlana şehrin ileri gelen liderlerinden din öğretmeni Semerkantlı Lala Şerafettin'in kızı Geher Hatun ile evlendi. Bu evlilikten Mevlana'nın 2 erkek evladı oldu. Dönemin Selçuklu hükümdarı Alaeddin Keykubat Bahaeddin'in ününü duymuş ve onu Konya'ya davet etmişti. Onu yolda karşılamış, büyük bir saygı ile şehre getirmiş ve onu Atunapa Medresesinde konuk etmiştir. Konya halkı Bahaeddin Veled ve ailesini bağırlarına basmışlardır. Hükümdar onu sık sık sarayına davet etmiş ve ziyaret etmekten çok zevk almıştır. 1231 yılında Bahaeddin Veled öldüğünde Mevlana Celaleddin 24 yaşında idi. Tüm Konya halkı ve devlet yöneticileri cenaze merasimine katıldılar. Babasının vasiyetinden dolayı ve de Alaeddin Keykubat'ın arzusu üzerine Mevlana babasının işini devraldı. Mevlana görevine babasının önceki öğrencilerinden biri ile karşılaşıncaya kadar devam etti. Bu kişi Tirmizli Seyid Burhaneddin Muhakkik idi. Bu karşılaşmadan sonra onun yaşamı değişti zira Tirmizli Bahaeddin onu çeşitli ilimlerde sınamış ve babası gibi aynı kalitede olduğunu farketmiş ve ona şöyle demişti "Bilgi yönünden ve seçkin kişiliğin yönünden senin eşin yok fakat baban kuvvetli idi. Sen de sözcükleri yalnız başına bırakıyorsun ve babanın gücüne sahip olmak istiyorsun. Bunun için çalış, başar ve dünyayı bir güneş gibi aydınlat."

. Dönen Dervişler

. Belh'ten Konya'ya

. Tirmizli Adamdan Tebrizli Şems'e

. Yolların Yeniden Ayrılması

. Mevlana'nın Ölümü

. Mevlana'nın Bazı Eserleri